शैक्षणिक विज्ञान मंच मध्ये आपले स्वागत आहे.

Saturday, 17 May 2025

भारतीय शास्त्रज्ञ, शोध, योगदान

1. डॉ. सी. व्ही. रमण (C. V. Raman)


शोध: रमण प्रभाव (Raman Effect)


सन्मान: नोबेल पारितोषिक (1930, भौतिकशास्त्र)


योगदान: प्रकाशाचे विकिरण व विचलन यांचा अभ्यास


2. डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम


योगदान: क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रम, इस्रो व DRDO मध्ये महत्त्वाचे काम


पद: भारताचे 11 वे राष्ट्रपती


उपनाव: "मिसाईल मॅन ऑफ इंडिया"


3. डॉ. होमी भाभा (Homi J. Bhabha)


योगदान: भारताचा अणुऊर्जा कार्यक्रमाचे जनक


संस्था स्थापनेत सहभाग: भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)


4. डॉ. विक्रम साराभाई


योगदान: भारतीय अंतराळ संशोधनाचा पाया


संस्थापक: इस्रो (ISRO)


सतत आग्रह: विज्ञानाचा उपयोग ग्रामीण व सामाजिक विकासासाठी


5. डॉ. सत्येंद्रनाथ बोस (Satyendra Nath Bose)


शोध: बोस-आइंस्टाईन संकल्पना (Boson कणांचा सिद्धांत)


सहकार्य: अल्बर्ट आइंस्टाईन यांच्याशी संयुक्त संशोधन


कणांचे नाव: ‘Boson’ हा शब्द त्यांच्या नावावरून



6. डॉ. मेघनाद साहा


शोध: साहा आयनायझेशन सिद्धांत (Saha Ionization Equation)


योगदान: तारकासंशोधन आणि खगोलशास्त्र


7. डॉ. श्रीनिवास रामानुजन


योगदान: गणित क्षेत्रातील अमूल्य संकल्पना (संख्या सिद्धांत, भिन्न, श्रेणी इ.)


विशेषता: कोणत्याही औपचारिक शिक्षणाविना अत्युच्च गणिती सिद्धांत मांडले


8. आचार्य प्रफुल्लचंद्र रे


शोध: मर्क्युरस नायट्राइट (Mercurous Nitrate)


संस्थापक: बंगाल केमिकल अँड फार्मास्युटिकल वर्क्स


योगदान: भारतातील आधुनिक रसायनशास्त्राचे जनक


9. जगदीशचंद्र बोस (J. C. Bose)


शोध: वनस्पतींमध्ये संवेदनाशक्ती आहे हे सिद्ध केले


योगदान: रेडिओ आणि सूक्ष्मतरंग यावरही महत्त्वाचे संशोधन


10. जयंत नारळीकर


योगदान: ब्रह्मांडशास्त्र (Cosmology)


सहकार्य: फ्रेड हॉयल यांच्यासोबत स्थिर अवस्था सिद्धांत (Steady State Theory)


No comments:

Post a Comment

भौतिकशास्त्र थोडक्यात संकल्पना

१. गती आणि गति-विज्ञान (Motion and Kinematics) विस्थापन (Displacement): एखादी वस्तू एका बिंदूपासून दुसऱ्या बिंदूपर्यंत सरळ रेषेत किती अंतर ग...